Vakblad PLEIN maart 2009

Onderzoek dat recent verricht is door de Stichting Stomp laat zien wat er gebeurt als school en ouders onvoldoende de opvoeding op elkaar afstemmen. Op school wordt dan afgekeurd wat thuis mag en omgekeerd. “Het gevolg is dat kinderen tussen de wal en het schip dreigen te komen. Kinderen worden onzeker van de verschillende signalen die opvoeders soms afgeven”, vertelt Ans Bosgoed van de Onderwijsmaatschappij. De Onderwijsmaatschappij werkt samen met scholen aan de inrichting van de leerlingzorg op een wat andere leest dan nu veelal gebeurt. “In de zorgpreventieprojecten die wij opzetten, staat het vroegtijdig voorkomen van ernstige zorgproblemen centraal. “

Bosgoed verwijst naar onderzoek dat in 2006 werd gedaan. “In een onderzoek dat in opdracht van de Programmacommissie Beleidsgericht Onderzoek Primair Onderwijs in juni 2006 werd gepubliceerd over gedragsproblemen in primair en voortgezet onderwijs wordt de aandacht voor preventie nadrukkelijk aanbevolen.” Ze citeert: ”Er dienen meer aandacht en middelen te worden besteed aan de preventie van gedragsproblemen binnen de reguliere onderwijssettings. Voor de lange termijn preventie betekent dit een investering in de competenties van leerkrachten en de draagkracht van leerkrachten en scholen.”

“In die aandacht voor preventieve zorg vervult, ons inziens, de samenwerking tussen school en ouders een cruciale plaats . Alhoewel er formeel natuurlijk veel gedaan wordt aan de betrokkenheid van ouders (medezeggenschap) is de samenwerking tussen school en thuis vaak ver te zoeken. Soms is het meer een gewapende vrede dan een vreedzame samenwerking. Leraren, ouders en opvoeders hebben het kind als gemeenschappelijk belang. Ze zijn beiden en samen verantwoordelijk voor de ontwikkeling en ontplooiing van hun kinderen. Het is niet zo dat ouders onderwijs voor hun kind afnemen in de winkel onderwijs en op kritische afstand de producten van die winkel beoordelen. Een kind gedijt als school en ouders samenwerken, overleggen en afstemmen en allebei bijdragen aan de ontwikkeling.”

Sterke leraren
“Een tweede belangrijk aspect van onze zorgprojecten is de centrale rol van leraren. In de afgelopen jaren is er voor gekozen hulp- en zorgstructuren te ontwikkelen boven de school, buiten de school, in samenwerking met allerlei instellingen op het terrein van de jeugdzorg, etc. Er is ”, vertelt Bosgoed, “ veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van deskundigheid van enkelingen. De intern begeleider heeft zich gaandeweg, naast de remedial teacher, ontplooit als zorgdeskundige. Maar als je niet uitkijkt, dan vergroot de aanstelling van zorgdeskundigheid in en om de school de ondeskundigheid van gewone, reguliere leraren. Niet dat je dat beoogt en wilt, maar in veel gevallen is dat een proces dat zich sluipend voltrekt. Geen wonder, dat je nogal eens bij groepsleraren een vorm van hulpeloosheid aantreft als het gaat om zorgproblemen die zich in de klas voordoen: ‘Ik weet dat niet, ik heb er niet voor geleerd en dan moet je bij onze ib-er zijn.’ Wij zijn er grote voorstander van dat scholen gericht werken aan het versterken van het primair proces en aan het vergroten van de vaardigheid van leraren en opvoeders.”
Deskundigheid
Ans Bosgoed wil de aanpak nog wel verder verduidelijken. Ze vertelt, dat het erom gaat in de praktijk van het onderwijs om te werken aan een samenwerkingsrelatie met ouders. “Wij zijn voorstander van huisbezoeken, van veel oudercontacten en wederzijds verplichtende afspraken met ouders. Leraren zullen hun vaardigheid in het voeren van gesprekken met ouders moeten vergroten. De opleiding voorziet daar in veel te geringe mate in. Het is ook van belang dat in schoolteams wordt nagedacht aan het vergroten van de vaardigheid in het signaleren van stoornissen, van hiaten in de ontwikkeling, van gedragingen die op problemen duiden. Leraren moeten ons inziens over kennis beschikken over de meest voorkomende stoornissen en de wijze waarop je daarmee kunt omgaan in de klas. Het gaat dus vooral om praktische kennis die je direct kunt toepassen en niet om een studie pedagogie. Overigens, denk ik, dat het voor scholen noodzakelijk is meer handen in de klas te organiseren. Het gaat er daarbij meer om dat je de aandacht voor kinderen opvoert, dan het werk van de groepsleerkracht verlicht.”

Verbinding
“In sommige projecten werken we niet alleen aan het versterken van de band met de ouders, maar streven we naar het leggen van verbindingen met de wijk, de buurt, de regio. Scholen zijn in veel gevallen eenzaam en voelen zich kritisch bejegent door de omgeving. Wij denken echt, dat het van groot belang is partijen rond de school, overheden, bedrijven, instellingen bij het onderwijs te betrekken. Zij werken voor dezelfde ouders, met en voor dezelfde kinderen, maar zijn niet betrokken. Een school zou veel meer geworteld zijn als die partijen op afstand meedoen, soms meedenken en soms mee ontwikkelingen die voor kinderen belangrijk zijn mogelijk maken. We bedoelen dan ook dat het goed zou zijn als die partijen ook soms rechtstreeks materieel aan aspecten van het onderwijs meedoen.”

Publicatie vakblad PLEIN, maart 2009


maandag 30 maart 2009
Publicatie